Bạn đang xem: Trang chủ » Bạn đọc

Hồ Bản Viết kêu cứu

Thứ sáu 12/03/2021 06:00

Hồ Bản Viết được xây dựng từ năm 1967 - 1968, khánh thành đầu năm 1970, hồ nằm bên 2 xóm Bản Viết, Tân Phong, xã Phong Châu (Trùng Khánh) với diện tích mặt hồ khoảng 5 ha, chia làm bốn nhánh, trữ lượng nước khá lớn, độ sâu nhất khoảng 50 m.

Rác thải tràn lan vứt trên mặt đập hồ Bản Viết, xã Phong Châu.

Hồ được xây dựng để cung cấp nước tưới tiêu cho diện tích đất canh tác nông nghiệp vùng đồng các xóm phía Nam xã Phong Châu kéo dài đến các xóm: Lũng Nọi, Pò Tấu, Bản Hang, xã Chí Viễn. Tính từ hồ đến điểm cuối cùng dài hơn 6 km. Hồ Bản Viết có ý nghĩa quan trọng trong việc điều tiết nước tưới tiêu cho cây trồng, là công trình thủy nông độc đáo; là điểm đến hấp dẫn du khách.

Những ngày đầu tháng Ba, tôi có dịp về thăm hồ Bản Viết. Ven con đường bê tông xỉn màu là dòng suối nhỏ lác đác rác thải. Đến mặt đập hồ Bản Viết, khá nhiều chai lọ, túi nilon, bao bì nằm rải rác. Trước khi đi qua mặt đập chính của hồ, phía trái là căn nhà cấp bốn của bộ phận trực tiếp quản lý được xây dựng kiên cố nhưng không thấy ai trực ở đây. 

Từ trên cao nhìn xuống mặt đập chắn của hồ thấy khá nhiều rác thải các loại. Một số người dân cho biết, còn có cả rác thải không thể nhìn thấy, đó là các loại rác thải, chai lọ đóng thành bao tải buộc thêm đá thả chìm xuống đáy hồ. Trên mặt đập của hồ, nơi khách tham quan đi qua không thấy có bảng nội quy quản lý, không có biển cấm vứt rác và các quy định chỉ dẫn đường đến các nơi ven hồ.

Rác thải không chỉ ở hồ Bản Viết mà còn lan đến gần như toàn bộ các tuyến mương công trình cung cấp nước cho đồng ruộng. Từ xóm Bản Viết đến xóm Lũng Nọi có vài điểm tập kết rác do người dân tiện thể ném xuống mương nước được tích tụ lại với đa dạng thể loại, trong đó khá nhiều chai bia Trung Quốc, bao bì đã được trục vớt lên cạnh mương, còn lại vẫn bồng bềnh trên mặt nước khiến cho dòng chảy có đoạn bị tắc nghẽn bởi rác thải.

Đoạn mương qua xóm Cốc Chia, xã Chí Viễn có nhiều rác thải gây ùn ứ dòng chảy.

Theo người dân xóm Bản Viết, có lúc lòng mương còn chứa đầy xác lợn chết do dịch bệnh và các loại gia súc, gia cầm, mùi hôi thối nồng nặc bốc lên rất khó chịu, phát tán làm tăng nguy cơ dịch bệnh. Một trong những điểm đó là đoạn mương qua gần ruộng Cốc Chia, tiếp đến là đoạn mương chảy qua đầu xóm Đông Long, tuyến mương tại đây hầu như không được nạo vét, rác thải đã làm cho dòng nước không chảy được.

Đi dọc theo tuyến mương, chúng tôi gần đến Trạm Y tế xã Chí Viễn, nơi cuối chợ Pò Tấu, lòng mương không có nước. Theo thiết kế, từ đây đến xóm Bản Hang còn 4 km nữa mới là điểm cung cấp nước cuối cùng. Một người dân xóm Bản Hang chia sẻ: Từ khi khánh thành đập Bản Viết, đến nay chỉ có vài lần nước chảy qua đây nhưng lượng nước rất ít; các công cụ, thiết bị để điều tiết nước ở từng đoạn mương bị hỏng nhiều, thậm chí có nơi bị đập phá nên không điều khiển được dòng chảy, nhất là khi mùa lũ về cũng  là mùa cày cấy, gieo trồng, chăm sóc lúa, hoa màu.

Khu ruộng Tấư Huyên gần xóm Đông Long vốn  lầy lội, chủ yếu trồng lúa nếp Ong, nếp Mạo rất tốt nay do nước hồ về xả xuống liên tục đã trở thành ruộng thụt, không còn canh tác được.
Từ việc xả rác bừa bãi của người dân dẫn đến hệ quả rất nghiêm trọng, đó là môi trường sinh thái bị ô nhiễm cả một vùng.

Rác thải đã “chặn đường”, chia cắt từng đoạn mương làm ứ tắc dòng chảy, từ đó làm giảm công năng, tác dụng của hồ đập, diện tích đất nông nghiệp bị thu hẹp đáng kể; cảnh quan môi trường đẹp thơ mộng bị méo mó, xấu đi bởi rác thải. Tình hình trên làm ảnh hưởng không nhỏ đến sản xuất, đời sống của nhân dân và phát triển kinh tế - xã hội gắn với du lịch.

Nhiều rác thải gây ùn ứ trong lòng mương nên nước hồ Bản Viết không chảy đến xóm Đông Long, xã Chí Viễn.

Qua tìm hiểu, chúng tôi thấy nguyên nhân trực tiếp chủ yếu do ý thức, trách nhiệm quá kém của một số du khách đến tham quan, người dân sinh sống xung quanh hồ và địa bàn các tuyến mương đi qua, chỉ thấy tiện lợi trước mắt rồi vứt rác bừa bãi theo dòng chảy trôi đi mà không nghĩ tới hậu quả.

Vấn đề tổ chức quản lý, khai thác hiệu quả hồ Bản Viết giữa cấp ủy, chính quyền, đoàn thể xã và các ngành chức năng cần được cụ thể hóa, phối hợp chặt chẽ hơn. Hồ đập nằm trên địa bàn xã Phong Châu nhưng nơi được hưởng thụ nguồn nước, lợi ích nhiều nhất lại là xã Chí Viễn. Vì vậy trong khâu quản lý có sự bất cập gì chăng? Mặt khác, hồ Bản Viết vận hành từ nhiều năm, hầu hết các thiết bị đã hư hỏng, xuống cấp nhưng chưa được thay thế, tu sửa, nâng cấp kịp thời.

Bên ngoài Trạm vận hành điều tiết nước bị viết, vẽ lung tung trên tường.

Từ thực trạng trên cho thấy, trước hết, cấp ủy, chính quyền địa phương cần tuyên truyền sâu rộng trong nhân dân về ý thức, trách nhiệm, nghĩa vụ và quyền hạn của người dân đối với việc quản lý, khai thác tiềm năng hồ Bản Viết. Làm cho người dân thấy rõ vị trí, vai trò quan trọng của hồ đập trong đời sống sản xuất, phát triển kinh tế - xã hội gắn với du lịch sinh thái.

Thực tế đòi hỏi cần có một Ban Quản lý hồ Bản Viết đúng nghĩa với quy chế, biên chế để quản lý, khai thác hồ và các tuyến mương hiệu quả. Ban hành, quán triệt quy định nghiêm cấm xả rác xuống lòng hồ và các tuyến mương, có biện pháp xử lý các  hành vi vứt rác bừa bãi. Đầu tư kinh phí sửa chữa, tu bổ hồ, nhanh chóng trục vớt rác lòng hồ, đảm bảo nguồn nước tự nhiên sạch để  phát triển thủy sản, khuyến khích nhân dân nuôi cá lồng tăng thu nhập.

Khơi thông dòng chảy các tuyến mương, sửa chữa, nâng cấp hoàn thiện từng cung đoạn để phục vụ nước tưới cho ruộng đồng. Có kế hoạch phân công cụ thể, giao trách nhiệm quản lý từng đoạn mương cho các xóm.

Bảo vệ và khai thác hồ Bản Viết là trách nhiệm chung của toàn xã hội, mong rằng các cấp, ngành chức năng và nhân dân đồng lòng chung tay cứu lấy hồ bằng hành động thiết thực, hiệu quả, làm cho hồ đập hoàn thành chức năng của một công trình thủy lợi và là điểm đến hấp dẫn của du khách.

Lê Chí Thanh

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh