Bạn đang xem: Trang chủ » Bạn đọc

Di tích lịch sử cấp tỉnh Phja Toọc đang bị “lãng quên”

Thứ bảy 25/02/2017 06:00

Phja Toọc là di tích lịch sử cấp tỉnh được xếp hạng năm 1999. Đây là nơi in báo Lao động năm 1937, cơ quan tuyên truyền của Đảng bộ tỉnh. Di tích có giá trị lớn về lịch sử, giáo dục truyền thống cho các thế hệ nên cần được bảo tồn và phát huy. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan, di tích Phja Toọc đang bị “lãng quên”, không phát huy được giá trị trong nhiều năm qua.

Trước cửa hang Di tích lịch sử Phja Toọc, người dân làm hàng rào xung quanh, cây cối rậm rạp bít lối vào.
Phja Toọc (tạm dịch: “Phja” là núi, “Toọc” là một mình, đơn lẻ) thường được người dân gọi là núi Một, ở xóm Nà Rằng, Thị trấn huyện Thông Nông. Theo ông Triệu Văn Thùy, gia đình đã 4 đời sinh sống dưới chân núi Phja Toọc, kể lại: Tương truyền, khu Phja Toọc là một ngôi làng, dân cư sinh sống đông đúc, trong làng có một người nông dân hiền lành, tốt bụng, thường đi câu cá ở Rằng Vạ (ao trời). Một lần câu được một con cá tiên, đem về định sẽ làm thịt cá mời gia đình và hàng xóm ăn. Nhưng vừa mang cá về đến nhà, trời bỗng xám xịt, sấm sét đùng đùng và có một tiếng nổ vang trời tách ngọn núi trong làng thành một chỏm núi đá độc lập, một số hòn đá khác rơi vãi trên đường tạo thành một khe núi. Nhân dân từ đó gọi là núi Một (Phja Toọc).

Trong những năm 1936 - 1937, Thông Nông (một khu thuộc huyện Hà Quảng) là địa phương có phong trào cách mạng phát triển mạnh. Tỉnh ủy Cao Bằng quyết định xây dựng Thông Nông thành cơ sở cách mạng, cơ quan Tỉnh ủy chuyển về đây, đồng thời chọn Phja Toọc làm nơi in ấn báo Lao động - cơ quan tuyên truyền của Đảng bộ Cao Bằng. Phja Toọc nằm trên địa thế thuận lợi về nhiều mặt: gần dân, gần đường, đứng ở đây có thể bao quát được xung quanh. Địa điểm in ấn, cất báo được đặt trong một hang đá khá rộng, đảm bảo an toàn. Mái đá chia làm 2 khu: Khu trên dùng làm nơi in ấn; khu dưới là nơi cất giấu và phơi báo. Đồng chí Hoàng Sâm được giao làm chủ bút. Nội dung báo rất phong phú: Tin tức trong nước, thế giới; tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng; các bài thơ cách mạng bằng tiếng phổ thông lẫn tiếng dân tộc... Báo được phân phát đi các huyện: Hà Quảng, Nguyên Bình, Hòa An..., giác ngộ quần chúng, nâng cao nhận thức chính trị, rèn luyện phong trào đấu tranh cách mạng cho cán bộ, đảng viên. Qua đó, thu hút quần chúng tham gia cách mạng, đấu tranh vì độc lập dân tộc. 

Bên cạnh việc in báo, tại Phja Toọc, Tỉnh ủy Cao Bằng thường xuyên tổ chức các lớp đào tạo, huấn luyện ngắn ngày, do đồng chí Hoàng Văn Thụ trực tiếp hướng dẫn cho các cán bộ cơ sở để làm nòng cốt cho phong trào cách mạng địa phương.

Bà Lâm Thị Loan, Phó Chủ tịch UBND Thị trấn huyện Thông Nông, Trưởng Ban Quản lý Di tích lịch sử Phja Toọc cho biết: Khác với các di tích lịch sử khác do thời gian có thể làm xuống cấp, di tích Phja Toọc vẫn giữ được gần như nguyên hiện trạng ban đầu, bởi di tích chính là toàn bộ núi đá Phja Toọc với tổng diện tích 10.460 m2. Cấp ủy, chính quyền địa phương và Ban Quản lý di tích luôn tuyên truyền cho nhân dân hiểu ý nghĩa, vai trò của di tích nên người dân sống dưới chân núi di tích hầu hết đều có ý thức giữ gìn; hằng năm, phối hợp với các trường học trên địa bàn lồng ghép tuyên truyền về di tích trong các buổi ngoại khóa và tổ chức phát quang, vệ sinh xung quanh di tích. Tuy nhiên, do địa phương còn nhiều khó khăn nên không có kinh phí để tôn tạo, bảo tồn và phát triển di tích xứng với giá trị lịch sử và tiềm năng của di tích.

Qua thực tế tham quan di tích, chúng tôi nhận thấy công tác bảo tồn Di tích lịch sử Phja Toọc hiện còn tồn tại nhiều bất cập. Là một di tích cấp tỉnh nhưng đến nay di tích không có biển báo chỉ dẫn từ ngoài đường vào. Nếu đi qua đường nhìn thấy mặt sau hang di tích ngay trên trục đường trung tâm Thị trấn, nhưng nếu không tìm hiểu thì sẽ chỉ nghĩ là một ngọn núi thông thường. Đặc biệt, di tích không có một con đường chính thức đi từ đường lớn vào để tham quan di tích; lối mòn trước kia để vào di tích thì nay người dân đã xây nhà kiên cố và làm hàng rào chắn lối vào. Do đó, để đến được di tích chỉ còn cách đi vào con đường nhỏ quanh co qua các nhà dân rồi đi tắt qua bờ ruộng để tham quan di tích. Lối vào cửa hang cây cối rậm rạp do không được phát quang thường xuyên và khoảng đất xung quanh được người dân tận dụng để trồng rau hay quây hàng rào nuôi nhốt bò, nên dù có bia đá công nhận di tích nhưng không phát huy tác dụng.

 Những người dân xung quanh di tích phản ánh, từ lâu các khu vực hang rộng trong Phja Toọc không có sự tôn tạo khiến hang tối và có rất nhiều rắn rết. Di tích không có tổ chức, đơn vị nào cử người đứng ra trông coi, bảo vệ hay giới thiệu khi có người đến tham quan nên chưa được nhiều người biết đến, thậm chí, người dân tại một số xã lân cận không biết trên địa bàn huyện có một di tích cấp tỉnh có giá trị lịch sử và là một “địa chỉ đỏ” có ý nghĩa giáo dục thế hệ trẻ.

Có nhiều nguyên nhân khiến tình trạng Di tích lịch sử cấp tỉnh Phja Toọc không phát huy tác dụng, bao gồm yếu tố tự nhiên, công tác quản lý, bảo tồn, tôn tạo còn nhiều bất cập, vướng mắc, đặc biệt là khó khăn về kinh phí... Ở một khía cạnh khác, sự bất cập, chồng chéo trong công tác quản lý, sự thiếu quan tâm của địa phương cũng là nguyên nhân khiến di tích đang bị “lãng quên”. 

Thực tế, công tác bảo tồn di tích hiệu quả không phải chỉ dựa vào kinh phí bởi có rất nhiều cách làm linh hoạt nếu thật sự quan tâm và mong muốn di tích phát huy được giá trị vốn có của nó. Đơn cử như việc phát quang khu vực cửa hang hay lối vào di tích để đảm bảo di tích được phong quang, sạch đẹp và không bị xâm lấn thì cấp ủy, chính quyền và các tổ chức liên quan cần tuyên truyền để người dân sống xung quanh di tích chấp hành… 

Trong khi chờ một đề án cụ thể để tôn tạo, tu bổ, phát huy di tích thì UBND huyện, Phòng Văn hóa và Thông tin huyện Thông Nông, Ban Quản lý Di tích lịch sử Phja Toọc cần xây dựng chủ trương, đầu tư kinh phí trùng tu, tôn tạo, dựng biển chỉ dẫn, làm đường vào di tích; phân theo lộ trình và mức độ ảnh hưởng về ý nghĩa lịch sử của di tích để có kế hoạch triển khai phù hợp; tích cực quảng bá, giới thiệu về di tích và đưa vào kế hoạch phát triển du lịch văn hóa..., để giá trị lịch sử của di tích Phja Toọc có sức lan tỏa sâu rộng hơn.      

Thúy Hằng

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh