Bạn đang xem: Trang chủ » Ẩm thực

“Hém ngùa” - món ăn dân dã của người Tày

Thứ bảy 23/11/2019 05:00

“Hém ngùa” - mắm tép của người Tày ở Cao Bằng được làm từ những con tép sống trong môi trường tự nhiên và được trộn với rượu nếp ngọt tạo nên thứ mắm dân dã, đậm đà mà chất chứa hồn quê.

Món “hém ngùa” người Tày được làm từ những con tép sông, suối nên thịt chắc và thơm, vị ngon đậm đà.

Các nguyên liệu để làm “hém ngùa”, gồm: tép, muối, rượu nếp ngọt. Con tép sông, suối của Cao Bằng rất nhỏ, có màu xanh rêu nhạt, trong suốt. Tép riu sống hoàn toàn trong môi trường tự nhiên, chúng tự sinh sôi nảy nở, không ai nuôi thả. Những nơi nào có nhiều rong thì tép nhiều và ngon. Món “hém ngùa” của người Tày có thể làm quanh năm nhưng ngon nhất là vào mùa đông. Bởi vào mùa này, con tép đã già đến độ, thân tròn chắc, béo mập, màu xanh đậm hơn và yếu tố thời tiết mùa đông cũng tạo nên vị mắm ngon đậm đà hơn.
Tép để làm “hém” phải được nhặt, đãi thật sạch, để ráo không được lẫn cá hay ốc nhỏ. Sau đó, tép được giã chung với muối hạt, giã thật nhẹ để con tép giập ra mà không nát. Rượu nếp đợi đến khi thật ngọt thì cho muối vào vừa đủ độ mặn, cho tép đã ráo nước vào rượu nếp đã hãm muối, đảo đều bỏ vào chum, đậy kín lại, để gần bếp. Sau khoảng 3 - 4  tuần trở lên “hém” đã “chín” có mùi thơm đậm đà, nồng ấm. “Hém ngùa” nguyên chất màu đỏ ngả nâu tươi, sánh đặc. Vị “hém”  đậm đà, thơm ngọt, không nặng mùi như mắm tôm, mắm cá.
Cách thức làm mắm tép các bước khá đơn giản là vậy nhưng không phải ai cũng làm được hũ mắm tép thật ngon. Bởi cũng nguyên liệu như nhau mà có hũ mắm màu không đẹp, kém thơm hay mặn gắt, thậm chí bị hư thối. “Hém ngùa” là món ăn chất chứa hồn quê của người Tày, bởi trong ký ức tuổi thơ món mắm tép thơm lừng trực tiếp rưới lên cơm nguội khi buổi chiều tan học về hay rưới lên bát cơm nóng trong bữa cơm mùa đông lạnh, trở thành món ăn dân dã không bao giờ có thể quên.
Ngoài cách rưới “hém ngùa” lên cơm ăn trực tiếp thì có rất nhiều cách ăn khác và đều tạo nên hương vị thơm ngon khi đi kèm với các món ăn khác như: thêm gia vị rồi đun nóng lên dùng làm nước chấm cho món thịt luộc, rau luộc; “hém ngùa” có thể chưng với thịt băm, chưng với đậu phụ, thịt ba chỉ rang khô…
Mỗi mùa đông về, người Tày ở Cao Bằng vẫn lặn lội bắt tép, chắt chiu cần mẫn làm nên thứ “hém ngùa” mặn mòi dân dã mà ngọt thơm đậm đà.

Thúy Hằng

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh